What Is the Songkran Festival and How Is It Celebrated?

सोङक्रान चाड, जसलाई परम्परागत थाई नयाँ वर्ष पनि भनिन्छ, विशेष गरी दक्षिणपूर्वी एसियामा मनाइने एक प्रमुख उत्सव हो। हरेक वर्ष सामान्यतया अप्रिल १३ देखि १५ सम्म मनाइने यस चाडले मेष राशिमा सूर्यको वार्षिक प्रवेशलाई जनाउँछ। Melbet मार्फत विश्वभरका विभिन्न संस्कृतिहरूसँग जोडिन चाहनेहरूका लागि, सोङक्रानको वास्तविक अर्थ र यसको ऐतिहासिक महत्त्व बुझ्नु निकै रोचक हुन सक्छ। धेरै मानिसहरूले यसलाई पानी छ्याप्ने रमाइलो उत्सवका रूपमा मात्र चिने पनि, यसको जरा निकै गहिरो छ।

Traditions and Modern Celebrations

प्राचीन कालमा, यो चाड खडेरीलाई जित्ने र राम्रो बालीको कामना गर्ने उद्देश्यले सुरु भएको मानिन्छ। परम्परागत रूपमा, यो केवल आफन्त वा ज्येष्ठ नागरिकहरूको हातमा सुगन्धित पानी खन्याएर सम्मान गर्ने र बुद्धको प्रतिमालाई स्नान गराउने शान्त अनुष्ठान थियो। थाइल्यान्डको चियाङ माईमा रहेको वाट फ्रा सिङ (Wat Phra Singh) मन्दिरमा अझै पनि परम्परागत 'सोङ नाम फ्रा' जल अभिषेक समारोह आयोजना गरिन्छ। यसका साथै, बालुवाका स्तुपा बनाउने चलन पनि यसको एक महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो, जसले विगतका नराम्रा कुराहरू पखालेर आउने वर्षको लागि आशीर्वाद प्राप्त गर्ने विश्वास दिलाउँछ।

तर आजभोलि, सोङक्रानको स्वरूप निकै बदलिएको छ। थाइल्यान्डका सडकहरूमा मानिसहरू पानीको बन्दुक र बाल्टी बोकेर निस्कन्छन्। यद्यपि, यो आधुनिक तरिकाले केही विवाद पनि निम्त्याएको छ। काममा गइरहेका वा स्वास्थ्य समस्या भएका मानिसहरूलाई जबरजस्ती पानी छ्याप्ने, र विशेषगरी महिलाहरूलाई लक्षित गर्ने जस्ता व्यवहारले चाडको मूल मर्मलाई ठेस पुर्‍याएको कतिपयको बुझाइ छ।

यो चाड थाइल्यान्डमा मात्र सीमित छैन। म्यानमार, लाओस, कम्बोडिया, र चीनको युनान प्रान्तमा पनि अप्रिल १३ देखि १६ सम्म यस्तै प्रकारका उत्सवहरू मनाइन्छन्। नेपालमा समेत यसको प्रभाव देखिन्छ; जस्तै, १६ अप्रिल २०२२ मा काठमाडौँस्थित रोयल थाई दूतावासले थाई निवासमा सोङक्रान महोत्सव आयोजना गरेको थियो, जहाँ परम्परागत थाई गीतहरू प्रस्तुत गरिनुका साथै ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान गरिएको थियो। सांगीतिक माहोलको कुरा गर्दा, बैंककमा एसटुओ (S2O) सोङक्रान म्युजिक फेस्टिभल २०२५ अप्रिल १२ देखि १४ सम्म सञ्चालन भएको थियो, र २०२६ जुन १३ देखि १४ सम्म ताइपेईको दाजिया रिभरसाइड पार्कमा पनि यस्तै कार्यक्रम तय गरिएको छ।